Ticaret ve şirketler hukuku
Şirketi kurarken, ortaklar arasında anlaşmazlık çıktığında ya da ticari bir alacak tahsil edilemediğinde hangi adımların atılacağını birlikte planlıyoruz.
Ticaret hukuku, bir işletmenin kuruluşundan tasfiyesine kadar geçen süreçteki hukuki ilişkileri kapsar. Şirket türünün seçimi, şirket sözleşmesinin içeriği, ortakların hak ve yükümlülükleri ve tacirler arasındaki ticari işler bu alanın konusudur. Temel düzenleme 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'dur (TTK).
Tacirler arasındaki ilişkilerde bazı kurallar sıradan kişiler arasındakinden farklıdır. Örneğin bir tacirin temerrüde düşürme, fesih veya sözleşmeden dönme ihtarını noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da kayıtlı elektronik posta (KEP) ile yapması gerekir (TTK m.18/3); aldığı faturaya sekiz gün içinde itiraz etmeyen kişi içeriği kabul etmiş sayılır (TTK m.21/2). Bu kısa süreler ve şekil kuralları, ileride açılacak bir davanın sonucunu doğrudan etkileyebilir.
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat davalarında, dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır (TTK m.5/A). 1 Eylül 2023'ten beri bu kural ticari nitelikteki itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarını da kapsar. Arabuluculuk aşaması atlanırsa dava esasa girilmeden usulden reddedilir.
Büromuz, İstanbul Anadolu Yakası'ndaki şirketlere ve girişimcilere kuruluş, ortaklık yapısı, pay devri ve genel kurul işlemlerinde danışmanlık veriyor; ortaklık uyuşmazlıklarında ve ticari alacaklarda arabuluculuk ile İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki asliye ticaret mahkemelerinde temsil sağlıyor. Sözleşme hazırlığı için Sözleşmeler Hukuku, senet ve çek alacakları için Borçlar Hukuku sayfalarımıza da bakabilirsiniz.
Hangi durumlarda başvurulur
- Limited ya da anonim şirket kurmak istiyor, hangi türün size uygun olduğunu ve şirket sözleşmesine neler yazılması gerektiğini öğrenmek istiyorsunuz.
- Limited şirketteki hissenizi devretmek ya da yeni bir ortak almak istiyorsunuz.
- Ortağınızla anlaşamıyorsunuz ve ortaklıktan çıkmak ya da bir ortağın şirketten çıkarılmasını istiyorsunuz.
- Genel kurulda alınan bir kararın kanuna veya şirket sözleşmesine aykırı olduğunu düşünüyorsunuz.
- Mal veya hizmet sattığınız bir şirket ödeme yapmıyor ve ticari alacağınızı tahsil etmek istiyorsunuz.
- Size gönderilen bir faturaya ya da ihtara karşı süresinde ve doğru biçimde itiraz etmek istiyorsunuz.
- Şirketi kapatmayı, tasfiye etmeyi ya da tür değiştirmeyi düşünüyorsunuz.
Süreç nasıl işler
- 01
Ön görüşme ve belge incelemesi
Şirket sözleşmesi, ticaret sicili kayıtları, ortaklar arası yazışmalar ve faturalar üzerinden durumu değerlendiririz. Hangi sürelerin işlediğini ilk görüşmede belirleriz.
- 02
Yol haritası
Kuruluş ya da devir işinde gerekli kararları, belgeleri ve tescil adımlarını sıralarız. Uyuşmazlıkta müzakere, ihtar, arabuluculuk ve dava seçeneklerini maliyet ve süreleriyle birlikte anlatırız.
- 03
İhtar ve müzakere
Tacirler arasında şekil kuralına uygun ihtarnameyi hazırlar, karşı tarafla yazılı müzakereyi yürütürüz. Çoğu ortaklık ve alacak sorunu bu aşamada çözülebilir.
- 04
Zorunlu arabuluculuk
Para alacağı ve tazminat talepli ticari uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk başvurusunu yapar, toplantılara katılırız. Anlaşma sağlanırsa tutanak ilam niteliğinde belge hükmündedir.
- 05
Dava ve ihtiyati tedbir
Anlaşma olmazsa asliye ticaret mahkemesinde dava açarız; gerekiyorsa ihtiyati haciz ya da ihtiyati tedbir talep ederiz. Ticari davalarda bilirkişi incelemesi çoğu zaman sürecin belirleyici adımıdır.
- 06
Tescil ve takip
Karar ya da anlaşma sonrasında ticaret siciline tescil, pay defteri kaydı veya icra takibi gibi uygulama adımlarını tamamlarız.
Bu alanda sunulan hizmetler
- Şirket kuruluşu, şirket türü seçimi ve şirket sözleşmesi hazırlığı01
- Limited ve anonim şirketlerde pay devri ve yeni ortak girişi02
- Ortaklar arası sözleşmeler ve hissedarlar sözleşmesi03
- Genel kurul ve müdürler/yönetim kurulu kararları, toplantı süreçleri04
- Ortaklıktan çıkma, çıkarma ve genel kurul kararının iptali davaları05
- Ticari alacaklarda zorunlu arabuluculuk ve asliye ticaret davaları06
- Tacirler arası ihtar, fatura itirazı ve ayıp ihbarı07
- Sermaye artırımı, tür değişikliği, birleşme ve tasfiye işlemleri08
Görüşmeye getirmeniz faydalı belgeler
- Şirket sözleşmesi (esas sözleşme) ve varsa değişiklikleri
- Ticaret Sicili Gazetesi ilanları ve güncel sicil kaydı
- Pay defteri, genel kurul ve müdürler/yönetim kurulu karar defterlerinden ilgili sayfalar
- Ortaklar arası sözleşme, hisse devir sözleşmesi ya da protokoller
- Faturalar, irsaliyeler, cari hesap ekstresi ve ticari defter kayıtları
- Taraflar arasındaki sözleşme, sipariş formları, e-posta ve KEP yazışmaları
- Gönderilen ya da alınan ihtarnameler
- İmza sirküleri ve şirketi temsile yetkili kişileri gösteren belgeler
Ücret ve masraflar nasıl belirlenir
Avukatlık ücreti, yapılacak işin kapsamına göre yazılı bir ücret sözleşmesiyle belirlenir. Kuruluş, devir ya da genel kurul gibi danışmanlık işleri için ayrı, dava ve takip işleri için ayrı ücretlendirme yapılabilir. Ücret, Türkiye Barolar Birliği'nin her yıl yayımladığı Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) altında olamaz; dava değerine bağlı oransal ücret kararlaştırılırsa Avukatlık Kanunu m.164'teki sınırlar uygulanır. Ücret sözleşmesinde nelerin dahil olduğunu ilk görüşmede açıkça yazarız.
Ücretten ayrı olarak dava açarken harç ve gider avansı ödenir; ticari davalarda bilirkişi ücreti sık karşılaşılan bir giderdir. Şirket kuruluşu ve devirlerinde noter, ticaret sicili ve ilan masrafları ayrıca doğar. Zorunlu arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa ilk iki saatlik arabulucu ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır ve sonra yargılama giderine eklenir; anlaşma sağlanırsa ücreti, aksi kararlaştırılmadıkça taraflar eşit olarak öder. Davayı kaybeden taraf, yargılama giderleriyle birlikte karşı tarafın AAÜT'ye göre belirlenen vekâlet ücretini de ödemeye mahkûm edilir.
Sık sorulan sorular
Şirket kurma maliyeti neye göre değişir?
Maliyet; şirket türüne, sermaye tutarına ve kuruluşun nasıl yapıldığına göre değişir. Noter veya ticaret sicili onayları, sicil ve ilan harçları, Rekabet Kurumu payı, sermayenin bankaya yatırılması ve mali müşavir hizmeti başlıca kalemlerdir. Anonim ve limited şirketlerin asgari sermaye tutarları Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir ve değişebilir; güncel tutarı Ticaret Bakanlığı ve ticaret odası duyurularından kontrol etmek gerekir.
Limited şirket hisse devri nasıl yapılır?
Limited şirkette pay devri yazılı devir sözleşmesiyle yapılır ve imzaların noterce onaylanması gerekir (TTK m.595). Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse devir için genel kurulun onayı şarttır ve devir bu onayla geçerli hale gelir. Ardından devir pay defterine işlenir ve ticaret siciline tescil ettirilir. Devreden ortağın vergi ve SGK borçlarından bir süre sorumluluğu devam edebileceğinden, devir öncesinde şirketin borç durumunu incelemek önemlidir.
Ortaklıktan çıkma davası nasıl açılır?
Limited şirkette ortak, şirket sözleşmesinde tanınmış bir çıkma hakkı yoksa haklı sebebin varlığı halinde mahkemeden çıkmasına izin verilmesini isteyebilir (TTK m.638); çıkan ortağa payının gerçek değeri üzerinden ayrılma akçesi ödenir. Anonim şirkette doğrudan bir çıkma hakkı yoktur; sermayenin belirli bir oranını temsil eden pay sahipleri haklı sebeple şirketin feshini isteyebilir ve mahkeme fesih yerine payların satın alınması gibi başka bir çözüme hükmedebilir (TTK m.531). Bu davalarda haklı sebebin belgelerle ortaya konması belirleyicidir.
Hangi ticari davalarda arabuluculuk zorunludur?
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat davalarında, ayrıca ticari nitelikteki itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorunludur (TTK m.5/A). Ortaklıktan çıkma, genel kurul kararının iptali gibi para alacağı içermeyen davalar bu kapsamda değildir. Arabulucu görevlendirildiği tarihten itibaren altı hafta içinde süreci sonuçlandırır; bu süre zorunlu hallerde en fazla iki hafta uzatılabilir.
Genel kurul kararının iptali için süre var mı?
Evet. Anonim şirkette kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı genel kurul kararlarına karşı iptal davası, karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır (TTK m.445). Limited şirketlerde de bu hüküm uygulanır. Süre kaçırılırsa iptal yolu kapanır; yalnızca kararın yok hükmünde veya batıl olduğu durumlarda süreye bağlı olmayan bir tespit istenebilir.
Ticaret mahkemesi hangi davalara bakar?
Asliye ticaret mahkemesi, iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili ticari davalara ve TTK'da düzenlenen konulara (şirketler, kıymetli evrak, taşıma, sigorta gibi) bakar (TTK m.4 ve m.5). Üsküdar ve Anadolu Yakası'ndaki ticari davalar genellikle İstanbul Anadolu Adliyesi'ndeki asliye ticaret mahkemelerinde görülür. Belirli bir değerin üzerindeki davalarda mahkeme heyet halinde çalışır; bu sınır her yıl güncellenir.
Ticari dava avukatsız açılabilir mi?
Kanunen avukatla temsil zorunlu değildir; şirketi temsile yetkili kişi davayı kendisi açabilir. Ancak kısa itiraz süreleri, tacirler arasındaki şekil kuralları, arabuluculuk şartı ve bilirkişi incelemesi nedeniyle ticari davalarda yapılan usul hataları telafisi zor sonuçlar doğurabilir. Ayrıca belirli sermaye büyüklüğünü aşan anonim şirketlerin sözleşmeli avukat bulundurma yükümlülüğü vardır (Avukatlık Kanunu m.35).
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Her hukuki mesele kendine özgü koşullar içerir; somut durumunuz için görüşme talep ediniz.
Hukuki meselenizi paylaşın.
Randevu talebinizi iletin; en kısa sürede size dönüş yapalım. Acil durumlar için telefonla ulaşabilirsiniz.